Albert Gabriel’in Kayseri’ye Gelişi 1927
Profesör A. Gabriel 2 Ağustos 1882de FransadaCerizières (Haute-Marne) da doğmuş, tahsilini Paris Üniversitesinin güzel sanatlar ve edebiyat fakülteler...
Profesör A. Gabriel 2 Ağustos 1882de FransadaCerizières (Haute-Marne) da doğmuş, tahsilini Paris Üniversitesinin güzel sanatlar ve edebiyat fakültelerinde tamamlamıştır. Kendisine, hükümeti tarafından mimarlık diploması ve üstün hizmet altın madalya verilmiştir. Sorbon’dan da doktorasını almıştır. 1925 tarihinde Strazburg Üniversitesine sanat tarihi profesörü olarak atanmış ve daha sonra da devlet hesabına arkeolojik tetkik seyahati yetkisine sahip olarak Atina’da inşa edilen Fransız mektebinin mimarı iken, Délos hafriyatını yapmış ve Délos hakkındaki yayına katılmıştır. Vazife ile Rodos’a gönderilmiş, orada, Auberge de France otelini inşa etmiştir. Mısır hükümeti tarafından davet edilerek, kendisine Al-Fcustat hafriyatı verilmiş, orada da bu hafriyat hakkında Ali Bağdat ile müşterek makale yayınlamıştır.
İstanbul Üniversitesi’nde 1926-1930 yıllarında profesörlük yapan, İstanbul Fransız Arkeoloji Enstitüsü’nün ilk müdürü olan ve daha sonra Collège de France’da ders veren bu Türkiye aşığı, örnek bir çalışma sonucu ortaya çıkan birçok kent ve eser monografisi yayımlamıştır. Bu araştırmalar, Gabriel’in düzenli işbirliği içinde olduğu Türk hükümetinin desteğiyle yapılmış, dönemin ulaşılabilir çeşitli kaynakları kullanılmış, aynı zamanda da ünlü uzmanların gezilere katılması sağlanarak onların da yardımları alınmıştır. Meselâ, Albert Gabriel’in incelediği eserlerdeki yazıtları okuyarak yayınlayan Jean Sauvaget ve Osmanlı arşiv belgelerini kolayca okuyan, İstanbul Üniversitesi’nin kütüphane müdürü Fehmi Karatay bu uzmanlar arasındadır.
O’nun 1927-28 ve 1929 yıllarında üç defa bizzat Kayseri’ye gelerek yaptığı incelemeleri Fransızca olarak Paris’te 1931 yılında yazdığı, “MonumentsTurcsD’Anatolie I-II” isimlimuhteşem eserinin I. cildi, 1954 yılında Mehmet Akif Tütenk tarafından “Kayseri Türk Anıtları” ismi ile Türkçeleştirilerek yayınlanmıştır.Ahmet Akif Tütenk’in bu çalışmalarının Türkçeye aktarılarak kitaplaşmasına dönemin Valisi Kâzım Arat ve Belediye Başkanı Osman Kavuncu teşvik ederek maddî ve manevî destek vermişlerdir.
Bu eser, bugün bir kısmı kaybolmuş, bir kısmı da kurtarılmış olan eserleri tanıtan en önemli kaynaklar arasındadır.Albert Gabriel’in Türk sanatına, Türk anıtlarının korunmasına ve gelecek kuşaklara bilgi aktarımına duyduğu ilgi, onun Türkiye’deki bilim çevresi içinde çok özel bir yer edinmesini sağlamıştır. Mesela, çabalarıyla Diyarbakır Surları’nın yıkımına engel olmuştur. Ayrıca ünlü Hasankeyf yerleşmesinin ilk fotoğraflarını çeken de odur.
İlgili Haberler
1956 yılında Fransa’ya döndükten sonra bile Türkiye’ye ilgisini sürdüren Gabriel, Türkiye’deki arkeolojik kazıları izlemiş ve eski anıtlar kurulu mimarlarını, zorlu görevlerini yerine getirmede yüreklendirmiştir. İstanbul’daki imparatorluk sarayları çevresinde bir “Arkeolojik Park” oluşturulmasını öneren dostu HenriProst’un bu projesini hayata geçirmek için uğraşmış, hatta UNESCO bünyesinde kurulan komisyon adına dönemin Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’ye bir mektup yazarak bu dileği iletmiştir. Bu da göstermektedir ki, Albert Gabriel, Türkiye’nin yalnız geçmişine değil, geleceğine de özel bir ilgi göstermiş ve sahip çıkmıştır.
 |  |  |  |
 |  |  |  |
 |
Albert Gabiel’in Kayseri Çizimleri 1927-1928
Bu bilgiler, Halit Erkiletlioğlu tarafından yazılan Geniş Kayseri Tarihi kitabından, yazarın izni ile alınmıştır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz. (www.kayserim.net)..
Geniş Kayseri Tarihi Kaynakça
