İş Birliği Nasıl Yazılır? TDK’ye Göre Doğru Kullanım
Türkçede ayrı mı yoksa bitişik mi yazıldığı sıkça karıştırılan ifadelerden biri “iş birliği” sözüdür. Günlük konuşmalarda, haber metinlerinde, resmî y...
Türkçede ayrı mı yoksa bitişik mi yazıldığı sıkça karıştırılan ifadelerden biri “iş birliği” sözüdür. Günlük konuşmalarda, haber metinlerinde, resmî yazışmalarda ve kurumsal açıklamalarda sık kullanılan bu ifade zaman zaman “işbirliği” şeklinde yanlış yazılabiliyor.
“İş birliği nasıl yazılır?”, “İş birliği birleşik mi yazılır?”, “İşbirliği mi, iş birliği mi?” ve “TDK’ye göre doğru kullanım hangisidir?” soruları, yazım kurallarına dikkat eden kişilerin en fazla araştırdığı konular arasında yer alıyor.
Türk Dil Kurumuna göre doğru yazılış “iş birliği” şeklindedir. “İşbirliği” biçimindeki bitişik kullanım ise yazım yanlışıdır.
Doğru yazılışı:
İlgili Haberler
İş birliği
Yanlış yazılışı:
İşbirliği
İş Birliği Birleşik mi, Ayrı mı Yazılır?
“İş birliği” ifadesi iki ayrı kelime hâlinde yazılır.
Doğru kullanım:
İki kurum arasında iş birliği protokolü imzalandı.
Yanlış kullanım:
İki kurum arasında işbirliği protokolü imzalandı.
İfadenin cümlenin başında, ortasında veya sonunda kullanılması yazım kuralını değiştirmez.
TDK’ye Göre İş Birliği Nasıl Yazılır?
Türk Dil Kurumuna göre “iş birliği” ayrı yazılır.
Kısaca:
İş birliği: Doğru
İşbirliği: Yanlış
“İş” ve “birliği” kelimeleri bir araya gelerek ortak çalışma anlamını oluştursa da yazımda bitiştirilmez.
İş Birliği Ne Demektir?
İş birliği; kişilerin, kurumların, kuruluşların veya grupların ortak bir amaç doğrultusunda birlikte hareket etmesi anlamına gelir.
Bir hedefe ulaşmak için:
Bilgi paylaşılması,
Görevlerin paylaşılması,
Ortak çalışma yürütülmesi,
Kaynakların birleştirilmesi,
Birlikte karar alınması
iş birliği kapsamında değerlendirilebilir.
Örnek:
Üniversite ile sanayi kuruluşu arasında iş birliği yapılacak.
Bu cümlede iki farklı kurumun ortak bir çalışma yürütmesi anlatılmaktadır.
İş Birliği Neden Ayrı Yazılır?
“İş birliği” ifadesini oluşturan kelimeler kendi anlamlarını korur.
“İş” kelimesi yapılan çalışma veya görevi, “birlik” kelimesi ise birlikte hareket etme durumunu ifade eder.
Bu kelimeler yeni bir kavram oluştursa da Türkçe yazım kurallarına göre ayrı yazılan birleşik sözler arasında yer alır.
Bu nedenle doğru biçim:
İş birliği
şeklindedir.
İşbirliği Yazımı Neden Yanlıştır?
“İşbirliği” biçimindeki kullanım, konuşma sırasında ifadenin tek kelime gibi söylenmesinden kaynaklanan yaygın bir yazım yanlışıdır.
İfade hızlı söylendiğinde kelimeler birleşmiş gibi duyulabilir. Ancak konuşmadaki söyleyiş, yazım kuralını değiştirmez.
Yanlış kullanım:
Şirketler yeni proje için işbirliği yaptı.
Doğru kullanım:
Şirketler yeni proje için iş birliği yaptı.
İş Birliği Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı
“İş birliği” ifadesinin doğru kullanıldığı örnek cümleler şöyledir:
İki ülke arasında ekonomik iş birliği anlaşması imzalandı.
Belediye ile üniversite ortak projeler için iş birliği yapacak.
Kurumlar arasındaki iş birliği güçlendirilecek.
Proje, kamu ve özel sektör iş birliğiyle gerçekleştirildi.
Ekip üyelerinin iş birliği içinde çalışması başarıyı artırdı.
Okul ve aile arasındaki iş birliği öğrencilerin gelişimine katkı sağladı.
Firmalar teknoloji alanında iş birliğine gitti.
Taraflar uzun vadeli iş birliği konusunda anlaşmaya vardı.
Uluslararası iş birliği çalışmaları devam ediyor.
Başarılı sonuçlar kurumların yakın iş birliği sayesinde elde edildi.
Bu örneklerin tamamında “iş birliği” ayrı yazılmıştır.
Doğru ve Yanlış Kullanım Örnekleri
Kurumlar arasında iş birliği protokolü imzalandı. — Doğru
Kurumlar arasında işbirliği protokolü imzalandı. — Yanlış
Üniversite ile belediye iş birliği yapacak. — Doğru
Üniversite ile belediye işbirliği yapacak. — Yanlış
Proje kamu-özel sektör iş birliğiyle yürütülecek. — Doğru
Proje kamu-özel sektör işbirliğiyle yürütülecek. — Yanlış
Ekip üyeleri iş birliği içinde çalıştı. — Doğru
Ekip üyeleri işbirliği içinde çalıştı. — Yanlış
İş Birliği Yapmak Nasıl Yazılır?
“İş birliği yapmak” ifadesindeki kelimelerin tamamı ayrı yazılır.
Doğru kullanım:
İş birliği yapmak
Yanlış kullanım:
İşbirliği yapmak
Örnek:
Şirket, yeni yatırımlar için yerel firmalarla iş birliği yapmak istiyor.
İş Birliği Yaptı Nasıl Yazılır?
Doğru yazılış:
İş birliği yaptı
Yanlış yazılış:
İşbirliği yaptı
Örnek:
İki kurum sosyal sorumluluk projesinde iş birliği yaptı.
İş Birliğine Nasıl Yazılır?
Yönelme eki, “birlik” kelimesine getirilir ve ifade yine ayrı yazılır.
Doğru kullanım:
İş birliğine
Yanlış kullanım:
İşbirliğine
Örnek:
Taraflar yeni dönemde daha kapsamlı bir iş birliğine hazırlanıyor.
İş Birliğini Nasıl Yazılır?
Belirtme eki alan ifade “iş birliğini” şeklinde yazılır.
Doğru yazılışı:
İş birliğini
Yanlış yazılışı:
İşbirliğini
Örnek:
Kurumlar mevcut iş birliğini genişletme kararı aldı.
İş Birliğinin Nasıl Yazılır?
İlgi eki alan ifade “iş birliğinin” biçiminde yazılır.
Doğru kullanım:
İş birliğinin
Yanlış kullanım:
İşbirliğinin
Örnek:
İş birliğinin ilk sonuçları kamuoyuyla paylaşıldı.
İş Birliğiyle Nasıl Yazılır?
Vasıta eki alan ifade “iş birliğiyle” şeklinde yazılır.
Doğru yazılışı:
İş birliğiyle
Yanlış yazılışı:
İşbirliğiyle
Örnek:
Proje farklı kurumların iş birliğiyle tamamlandı.
“İş birliği ile” biçimi de kullanılabilir:
Proje farklı kurumların iş birliği ile tamamlandı.
Ancak “iş birliğiyle” kullanımı daha akıcıdır.
İş Birlikleri Nasıl Yazılır?
“İş birliği” ifadesinin çoğul biçimi “iş birlikleri” şeklindedir.
Doğru kullanım:
İş birlikleri
Yanlış kullanım:
İşbirlikleri
Örnek:
Uluslararası iş birlikleri ihracatın artmasına katkı sağladı.
İş Birliği İçinde Nasıl Yazılır?
“İş birliği içinde” ifadesindeki bütün kelimeler ayrı yazılır.
Doğru kullanım:
İş birliği içinde
Yanlış kullanım:
İşbirliği içinde
Örnek:
Bütün ekipler iş birliği içinde çalıştı.
İş Birliği Protokolü Nasıl Yazılır?
“İş birliği protokolü” üç ayrı kelime hâlinde yazılır.
Doğru yazılışı:
İş birliği protokolü
Yanlış yazılışı:
İşbirliği protokolü
Örnek:
Üniversite ile belediye arasında iş birliği protokolü imzalandı.
İş Birliği Anlaşması Nasıl Yazılır?
“İş birliği anlaşması” ayrı yazılır.
Doğru kullanım:
İş birliği anlaşması
Yanlış kullanım:
İşbirliği anlaşması
Örnek:
İki şirket arasında stratejik iş birliği anlaşması imzalandı.
Uluslararası İş Birliği Nasıl Yazılır?
“Uluslararası iş birliği” ifadesinde “uluslararası” bitişik, “iş birliği” ise ayrı yazılır.
Doğru kullanım:
Uluslararası iş birliği
Yanlış kullanım:
Uluslar arası işbirliği
Örnek:
Uluslararası iş birliği çalışmaları yeni projelerle sürdürülecek.
Kamu-Özel İş Birliği Nasıl Yazılır?
“Kamu-özel iş birliği” ifadesinde “kamu” ile “özel” arasında kısa çizgi kullanılabilir, “iş birliği” ise ayrı yazılır.
Doğru kullanım:
Kamu-özel iş birliği
Yanlış kullanım:
Kamu özel işbirliği
Örnek:
Proje kamu-özel iş birliği modeliyle hayata geçirildi.
Güç Birliği ile İş Birliği Aynı mı?
“Güç birliği” ve “iş birliği” birbirine yakın anlamlar taşısa da tamamen aynı değildir.
İş birliği, kişilerin veya kurumların ortak bir amaç için birlikte çalışmasını ifade eder.
Güç birliği ise tarafların imkânlarını, etkilerini ve kaynaklarını daha güçlü bir sonuç elde etmek için birleştirmesini anlatır.
Her iki ifade de ayrı yazılır:
İş birliği
Güç birliği
İş Birliği ile Dayanışma Arasındaki Fark Nedir?
İş birliği, belirli bir hedef veya çalışma için birlikte hareket etmeyi ifade eder.
Dayanışma ise kişilerin veya grupların birbirine destek olması, ortak duygu ve sorumlulukla hareket etmesi anlamına gelir.
Örnek:
Kurumlar proje için iş birliği yaptı.
Vatandaşlar depremzedelerle dayanışma gösterdi.
İş Birliği Büyük Harfle mi Yazılır?
“İş birliği” özel isim olmadığı için normal cümle içerisinde küçük harfle yazılır.
Doğru kullanım:
Kurumlar arasında iş birliği yapılacak.
Cümlenin başında bulunduğunda ilk kelimenin ilk harfi büyük yazılır:
İş birliği çalışmaları gelecek ay başlayacak.
Başlıkta ise kullanılan başlık düzenine göre iki kelimenin ilk harfi büyük yazılabilir:
İş Birliği Protokolü İmzalandı
İş Birliği Özel İsim midir?
Hayır. “İş birliği” bir özel isim değildir.
Bu nedenle kelimeye gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Doğru:
İş birliğinin kapsamı genişletildi.
Yanlış:
İş Birliği’nin kapsamı genişletildi.
Ancak ifade bir kurum, proje veya belge adının parçası olarak özel ad niteliğinde kullanılıyorsa ilgili özel adın yazım kuralları ayrıca değerlendirilir.
İş Birliğine Gelen Ekler Kesme İşaretiyle Ayrılır mı?
Hayır. “İş birliği” özel isim olmadığı için ekler kesme işareti kullanılmadan yazılır.
Doğru örnekler:
İş birliğine,
İş birliğini,
İş birliğinin,
İş birliğiyle,
İş birlikleri.
Yanlış örnekler:
İş birliği’ne,
İş birliği’ni,
İş birliği’nin.
Resmî Yazışmalarda İş Birliği Nasıl Yazılır?
Resmî yazışmalarda da doğru kullanım “iş birliği” şeklindedir.
Örnek:
Kurumlar arası iş birliğinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.
Taraflar arasında iş birliği protokolü imzalanacaktır.
Proje, ilgili kurumların iş birliğiyle yürütülecektir.
“İşbirliği” biçimindeki kullanım resmî metinlerde yazım yanlışıdır.
Haber Metinlerinde İş Birliği Nasıl Kullanılır?
Haber metinlerinde ifade ayrı yazılmalıdır.
Örnek:
Kayseri’de iki kurum arasında eğitim alanında iş birliği protokolü imzalandı.
Belediye ile üniversite yeni projeler için iş birliği yapacak.
Sanayi kuruluşları ihracatı artırmak amacıyla iş birliğine gitti.
Haber başlıklarında da aynı kural geçerlidir:
Kayseri’de Yeni İş Birliği Dönemi
İş Birliği Yazımında Sık Yapılan Hatalar
“İş birliği” ifadesinin yazımında en sık karşılaşılan hatalar şunlardır:
“İşbirliği” şeklinde bitişik yazmak,
“İşbirliğine” biçimini kullanmak,
“İşbirliği protokolü” yazmak,
“İş birliği’ne” şeklinde gereksiz kesme işareti kullanmak,
“İşbirlikleri” biçiminde çoğul yazmak,
Başlık dışında her iki kelimeyi gereksiz yere büyük harfle başlatmak.
Doğru yazımı hatırlamak için “iş” ve “birliği” kelimelerinin ayrı yazıldığı düşünülmelidir.
İş Birliği Hakkında Sık Sorulan Sorular
İş birliği nasıl yazılır?
“İş birliği” şeklinde ayrı yazılır.
İşbirliği mi, iş birliği mi?
Doğru kullanım “iş birliği”, yanlış kullanım “işbirliği” şeklindedir.
TDK’ye göre iş birliği ayrı mı yazılır?
Evet. Türk Dil Kurumuna göre “iş birliği” ayrı yazılır.
İşbirliği yazımı doğru mu?
Hayır. “İşbirliği” biçimindeki bitişik kullanım yazım yanlışıdır.
İş birliği yapmak nasıl yazılır?
“İş birliği yapmak” şeklinde üç ayrı kelimeyle yazılır.
İş birliğine nasıl yazılır?
“İş birliğine” şeklinde yazılır.
İş birliğiyle nasıl yazılır?
“İş birliğiyle” şeklinde ayrı yazılır.
İş birlikleri nasıl yazılır?
“İş birlikleri” biçiminde iki ayrı kelime olarak yazılır.
İş birliği protokolü nasıl yazılır?
“İş birliği protokolü” şeklinde üç ayrı kelimeyle yazılır.
Uluslararası iş birliği nasıl yazılır?
“Uluslararası iş birliği” şeklinde yazılır.
İş birliğine gelen ek kesmeyle ayrılır mı?
Hayır. Özel isim olmadığı için ekler kesme işareti kullanılmadan yazılır.
İş Birliğinin Doğru Yazılışı
Türk Dil Kurumuna göre doğru yazım şöyledir:
İş birliği
Yanlış kullanım ise şöyledir:
İşbirliği
Doğru kullanım, ifadenin ek almış biçimlerinde de değişmez:
İş birliğine,
İş birliğini,
İş birliğinin,
İş birliğiyle,
İş birlikleri.
Kısacası “İş birliği birleşik mi, ayrı mı yazılır?” sorusunun cevabı nettir: TDK’ye göre “iş birliği” ayrı yazılır.
