Uyuz Nedir? Belirtileri, Nasıl Bulaşır ve Uyuz Nasıl Geçer?
Uyuz, Sarcoptes scabiei adı verilen mikroskobik akarların cildin üst tabakasına yerleşmesiyle oluşan, bulaşıcı bir cilt hastalığıdır. Halk arasında “u...
Uyuz, Sarcoptes scabiei adı verilen mikroskobik akarların cildin üst tabakasına yerleşmesiyle oluşan, bulaşıcı bir cilt hastalığıdır. Halk arasında “uyuz böceği” olarak bilinen bu akarlar, ciltte küçük tüneller açarak çoğalır ve bağışıklık sisteminin verdiği tepki sonucu yoğun kaşıntı ve cilt döküntülerine neden olur.
Özellikle gece saatlerinde artan şiddetli kaşıntı, uyuzun en belirgin özelliklerinden biridir. Hastalık, doğru tedavi uygulanmadığında uzun süre devam edebilir ve yakın temas yoluyla çevredeki kişilere bulaşabilir.
Uyuz Nasıl Bulaşır
Uyuz, genellikle uzun süreli ve yakın cilt temasıyla bulaşır. Kısa süreli temaslarda bulaşma ihtimali daha düşük olsa da aynı evde yaşayan kişiler arasında yayılım sık görülür.
Uyuzun bulaşabileceği durumlar arasında;
İlgili Haberler
- Uzun süreli cilt teması,
- Aynı evde yaşayan kişiler arasındaki yakın temas,
- Ortak kullanılan kıyafetler,
- Havlu ve yatak takımları,
- Uzun süre temas edilen kişisel eşyalar
yer alır.
Uyuz yalnızca hijyen eksikliğinden kaynaklanan bir hastalık değildir. Temizliğine dikkat eden kişilerde de yakın temas sonucu görülebilir.
Uyuz Belirtileri Nelerdir?
Uyuzun en önemli belirtisi geceleri artan yoğun kaşıntıdır. Kaşıntı bazı kişilerde uyku düzenini bozacak kadar şiddetli olabilir.
En sık görülen uyuz belirtileri şunlardır:
- Gece artan şiddetli kaşıntı,
- Ciltte kızarıklık ve döküntüler,
- Sivilce benzeri küçük kabarıklıklar,
- İnce çizgi şeklindeki akar tünelleri,
- Kaşımaya bağlı cilt yaraları,
- Ciltte tahriş ve hassasiyet.
- Belirtiler, uyuzla ilk kez karşılaşan kişilerde genellikle bulaştıktan birkaç hafta sonra ortaya çıkar. Daha önce uyuz geçiren kişilerde ise bağışıklık sistemi daha hızlı tepki verdiği için belirtiler daha erken başlayabilir.
Uyuz Vücutta Nerelerde Görülür?
Uyuz akarları vücudun farklı bölgelerine yerleşebilir. En sık görüldüğü alanlar şunlardır:
- Parmak araları,
- Bileklerin iç kısımları,
- Dirsek içleri,
- Koltuk altları,
- Bel çevresi,
- Göbek çevresi,
- Göğüs bölgesi,
- Meme uçlarının çevresi,
- Kasık bölgesi,
- Genital bölge.
- Bebeklerde ve küçük çocuklarda ise yüz, saçlı deri, boyun, el içleri ve ayak tabanlarında da görülebilir.
Uyuz Nasıl Geçer?
Uyuz tedavisi, ciltte bulunan akarların ve yumurtalarının yok edilmesine yönelik uygulanır. Tedavi genellikle doktor önerisiyle kullanılan krem, losyon veya bazı durumlarda ağızdan alınan ilaçlarla yapılır.
Tedavide kullanılan ilaçların;
- Doğru şekilde uygulanması,
- Belirtilen süre boyunca kullanılması,
- Doktor önerilerine uygun hareket edilmesi
hastalığın tamamen iyileşmesi açısından önemlidir.
Krem ve losyon şeklindeki tedaviler çoğunlukla gece uygulanır ve vücudun belirli bölgelerine sürülür. İlacın kullanım süresi ve uygulanacağı alan, kullanılan ürüne ve kişinin durumuna göre değişebilir.
Uyuz Tedavisinde Ev Temizliği Nasıl Yapılmalı?
Uyuz tedavisinde yalnızca ilaç kullanımı yeterli değildir. Hastalığın tekrar bulaşmasını önlemek için çevresel önlemler de alınmalıdır.
Bu kapsamda;
- Çarşaf, havlu ve kıyafetler yüksek sıcaklıkta yıkanmalı,
- Yıkanamayan eşyalar kapalı poşetlerde bekletilmeli,
- Yatak, koltuk ve halılar temizlenmeli,
- Ev düzenli olarak süpürülmeli
gerekmektedir.
Aynı evde yaşayan veya yakın temasta bulunan kişilerin de değerlendirilmesi önemlidir. Aksi durumda tedavi olan kişi yeniden uyuzla karşılaşabilir.
Uyuz Tedavisinden Sonra Kaşıntı Devam Eder mi?
Uyuz tedavisi tamamlandıktan sonra kaşıntının bir süre daha devam etmesi mümkündür. Bu durum her zaman hastalığın devam ettiği anlamına gelmez.
Cildin akarların oluşturduğu tahrişten iyileşmesi zaman alabilir. Ancak kaşıntının uzun süre devam etmesi, yeni döküntülerin oluşması veya şikayetlerin yeniden başlaması durumunda doktora başvurulması gerekir.
Uyuz Türleri Nelerdir?
Uyuzun farklı klinik türleri bulunmaktadır.
Kabuklu Uyuz
Kabuklu uyuz, özellikle bağışıklık sistemi zayıf kişilerde görülebilen daha ağır bir uyuz türüdür.
Bu türde;
Ciltte kalın kabuklanmalar,
Daha geniş deri bölgelerinde lezyonlar,
Çok daha fazla akar bulunması
görülebilir.
Nodüler Uyuz
Nodüler uyuzda özellikle çocuklarda daha sık görülen kabarık şişlikler oluşabilir.
Genellikle;
Genital bölge,
Kasık,
Koltuk altı
gibi alanlarda görülür.
Tedavi sonrasında akarlar temizlense bile bu kabarıklıkların bir süre devam etmesi mümkündür.
Uyuzdan Korunmak İçin Nelere Dikkat Edilmeli?
Uyuzdan korunmak için;
Uyuz şüphesi olan kişilerle yakın temastan kaçınılmalı,
Ortak kıyafet ve havlu kullanılmamalı,
Kişisel eşyalar paylaşılmamalı,
Belirtiler görüldüğünde sağlık kuruluşuna başvurulmalı
gerekmektedir.
Uyuz, doğru tanı ve uygun tedavi ile kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Erken müdahale ve temaslı kişilerin birlikte değerlendirilmesi, hastalığın yayılmasını önlemede büyük önem taşır.
