Vertigo Nasıl Geçer? Belirtileri ve Uygulanan Tedavi Yöntemleri
Vertigo, kişinin kendisinin veya çevresinin dönüyormuş gibi hissetmesine neden olan bir denge problemidir. Genellikle iç kulaktaki denge sisteminde me...
Vertigo, kişinin kendisinin veya çevresinin dönüyormuş gibi hissetmesine neden olan bir denge problemidir. Genellikle iç kulaktaki denge sisteminde meydana gelen sorunlardan kaynaklanan vertigo; baş dönmesi, denge kaybı, bulantı ve hareket hissi gibi belirtilerle ortaya çıkabilir.
Vertigonun nasıl geçeceği, oluşma nedenine ve türüne göre değişiklik gösterir. Bazı hafif vertigo atakları kendiliğinden düzelebilirken, bazı durumlarda ilaç tedavisi, egzersizler veya özel manevralar gerekebilir.
Vertigo Nasıl Tedavi Edilir?
Vertigo tedavisinde öncelikle baş dönmesine neden olan durumun belirlenmesi gerekir. İç kulak kaynaklı vertigolar ile beyin kaynaklı vertigoların tedavi yöntemleri farklı olabilir.
Hafif vertigo ataklarında şu yöntemler rahatlama sağlayabilir:
İlgili Haberler
- Dinlenmek,
- Ani hareketlerden kaçınmak,
- Baş hareketlerini yavaş yapmak,
- Stresi azaltmaya çalışmak,
- Yeterli uyku almak,
- Baş dönmesi sırasında güvenli bir yere oturmak veya uzanmak.
- Vertigo sık tekrarlıyorsa veya şiddetli belirtilerle birlikte görülüyorsa uzman bir doktora başvurulmalıdır.
Epley Manevrası Nedir?
Epley manevrası, özellikle pozisyonel vertigo (BPPV) tedavisinde kullanılan en yaygın yöntemlerden biridir.
Bu manevranın amacı, iç kulakta yer değiştiren küçük kristallerin tekrar doğru bölgeye taşınmasını sağlamaktır.
Epley Manevrası Nasıl Yapılır?
- Kişi yatak kenarında oturur ve başını sorun yaşanan kulağa doğru yaklaşık 45 derece çevirir.
- Aynı pozisyon korunarak hızlı şekilde sırtüstü uzanılır.
- Bu sırada kısa süreli baş dönmesi yaşanabilir.
- Baş yavaşça diğer tarafa çevrilir ve birkaç saniye beklenir.
- Daha sonra kişi yan tarafa dönerek oturma pozisyonuna gelir.
- Epley manevrası bazı kişilerde birkaç tekrar sonrasında etkili olabilir.
Brandt-Daroff Egzersizleri
Brandt-Daroff egzersizleri, vertigo belirtilerinin azaltılmasına yardımcı olabilecek basit hareketlerdir. Bu egzersizler, beynin denge sistemindeki değişikliklere uyum sağlamasını desteklemeyi amaçlar.
Brandt-Daroff Egzersizi Nasıl Yapılır?
- Yatak kenarında dik oturulur.
- Baş yaklaşık 45 derece bir yana çevrilir.
- Baş pozisyonu korunarak karşı tarafa doğru yan yatılır.
- Bu pozisyonda 20-30 saniye beklenir.
- Tekrar oturma pozisyonuna dönülür.
- Aynı hareket diğer taraf için tekrarlanır.
- Genellikle sabah ve akşam saatlerinde birkaç tekrar yapılması önerilir.
Semont Manevrası
Semont manevrası, özellikle BPPV tedavisinde kullanılan bir diğer pozisyon değiştirme yöntemidir.
Amaç, hızlı baş ve vücut hareketleriyle iç kulaktaki kristallerin yeniden konumlandırılmasına yardımcı olmaktır.
Semont Manevrası Uygulaması
- Baş yaklaşık 45 derece çevrilir.
- Kişi hızlı şekilde bir yana doğru uzanır ve 1-2 dakika bekler.
- Baş pozisyonu değiştirilmeden diğer tarafa doğru hareket edilir.
- Yeni pozisyonda bir süre beklenir.
- Bu hareketlerin özellikle ilk uygulamalarda uzman desteğiyle yapılması faydalı olabilir.Gaze Stabilizasyon Egzersizleri
- Gaze stabilizasyon egzersizleri, göz ve baş hareketleri arasındaki koordinasyonu geliştirmeye yardımcı olur.
Uygulama şekli:
- Bir noktaya veya harfe sabit şekilde bakılır.
- Baş sağa-sola veya yukarı-aşağı hareket ettirilir.
- Gözler hedef noktadan ayrılmaz.
- Başlangıçta kısa süreli uygulamalar yapılabilir.
Denge Egzersizleri
Vertigo sonrasında denge sistemini güçlendirmek için bazı basit denge çalışmaları yapılabilir.
Önerilen hareketler:
- Tek ayak üzerinde durma,
- Çizgi üzerinde yürüme,
- Yumuşak zeminde denge çalışmaları yapma.
- Bu egzersizler güvenli bir ortamda ve gerekirse destek alınarak uygulanmalıdır.
Vertigo Atağı Sırasında Ne Yapılmalı?
Vertigo atağı sırasında dönme hissini azaltmak için şu önlemler uygulanabilir:
- Sessiz ve karanlık bir ortamda dinlenmek,
- Başınızı hızlı şekilde çevirmekten kaçınmak,
- Yataktan kalkarken yavaş hareket etmek,
- Başınızı hafif yüksekte tutarak uyumak,
- Eğilirken ani hareketlerden kaçınmak,
- Kaygı ve stresi azaltmaya çalışmak.
- Baş dönmesi başladığında hemen oturmak, düşme riskini azaltır.
Vertigoyu Tetikleyen Faktörler Nelerdir?
Bazı durumlar vertigo ataklarının artmasına neden olabilir.
Bunlar arasında:
- Ani baş hareketleri,
- Stres ve yoğun kaygı,
- Uykusuzluk,
- Aşırı yorgunluk,
- İç kulak enfeksiyonları,
- Migren atakları,
- Yüksek ses ve parlak ışıklar,
- Alkol kullanımı,
- Aşırı tuz ve kafein tüketimi yer alabilir.
Özellikle Meniere hastalığı bulunan kişilerde fazla tuz tüketimi vertigo ataklarını tetikleyebilir.
Vertigo şikâyetleri kişiden kişiye değişebilir. Şiddetli, uzun süren veya yeni belirtilerle birlikte ortaya çıkan baş dönmelerinde mutlaka uzman değerlendirmesi alınmalıdır.
