Yapay zeka ilk kez virüs üretti!
Bilim insanları, üretken yapay zeka kullanarak laboratuvarda çoğalabilen E.coli bakterisine karşı etkili olan 16 yeni virüs geliştirdi. Çalışma, yapay zekanın genetik tasarım alanındaki gücünü ortaya koyarken, biyogüvenlik tartışmalarını da yeniden gündeme taşıdı.
ABD'de gerçekleştirilen araştırmada, yapay zeka tarafından sıfırdan tasarlanan virüslerin laboratuvar ortamında işlev gösterebildiği açıklandı. Araştırmacılar, geliştirilen virüslerin insanları değil yalnızca bakterileri hedef aldığını ve özellikle E.coli bakterisini yok etmede etkili olduğunu belirtti.
Çalışma, yapay zekanın ilk kez tamamen yeni virüs genomları oluşturması açısından bilim dünyasında önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Yapay zeka genetik kodları analiz ederek tasarım yaptı
Araştırmada, ChatGPT benzeri büyük dil modeli mantığıyla çalışan yapay zeka sistemlerinden yararlanıldı. “Evo1” ve “Evo2” adı verilen modeller; virüsler, bakteriler, bitkiler ve insanlara ait genetik verilerle eğitildi.
Yapay zeka, bu veriler üzerinden yalnızca belirli bakterileri hedef alabilecek bakteriyofaj adı verilen virüs türleri tasarlamak üzere kullanıldı.
302 tasarımdan 16’sı çalıştı
Araştırmacılar, yapay zekanın oluşturduğu yüzlerce tasarım arasından 302 tanesini laboratuvar ortamında test etti. Denemeler sonucunda 16 yeni virüsün aktif hale geldiği ve E. coli bakterisini etkisiz hale getirebildiği görüldü.
Bilim insanları, bu yöntemin özellikle antibiyotiklere karşı direnç geliştiren bakterilerle mücadelede yeni tedavi seçeneklerinin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini düşünüyor.
Yeni teknoloji güvenlik tartışmalarını da beraberinde getirdi
Yapay zekanın biyoloji alanında kullanılmasının önemli fırsatlar sunduğu belirtilirken, kötü amaçlı kullanımlar konusunda da uyarılar yapılıyor.
Uzmanlar, gelecekte benzer teknolojilerin hastalık oluşturabilecek biyolojik yapıların geliştirilmesi amacıyla kullanılma ihtimaline karşı güçlü güvenlik önlemleri alınması gerektiğini vurguluyor.
Araştırmacılar ise bu riskleri azaltmak için insanları enfekte eden virüsler yerine yalnızca bakterilere saldıran fajlar üzerinde çalıştıklarını ve güvenli laboratuvar koşullarının kullanıldığını açıkladı.
