Zona Hastalığı Nasıl Geçer? Belirtileri, Tedavisi ve İyileşme Süreci
Zona hastalığı, halk arasında “gece yanığı” olarak da bilinen, suçiçeğine neden olan varicella-zoster virüsünün yıllar sonra yeniden aktif hale gelmes...
Zona hastalığı, halk arasında “gece yanığı” olarak da bilinen, suçiçeğine neden olan varicella-zoster virüsünün yıllar sonra yeniden aktif hale gelmesi sonucu ortaya çıkan bir enfeksiyondur. Genellikle vücudun tek tarafında ağrı, yanma ve içi sıvı dolu kabarcıklarla seyreden bir döküntüye neden olur.
Suçiçeği geçirildikten sonra virüs sinir hücrelerinde sessiz şekilde kalabilir. Yaşın ilerlemesi veya bağışıklık sisteminin zayıflaması gibi durumlarda yeniden aktifleşerek zonaya yol açabilir.
Zona Belirtileri Nelerdir?
Zona hastalığında en sık görülen belirtiler şunlardır:
- Ciltte ağrı ve yanma,
- Karıncalanma veya hassasiyet,
- Kızarıklık,
- İçi sıvı dolu kabarcıklar,
- Kabarcıkların zamanla kuruyarak kabuklanması,
- Baş ağrısı,
- Halsizlik,
- Bazı kişilerde ateş.
- Döküntüler çoğunlukla vücudun bir tarafında ve belirli bir sinir hattı boyunca ortaya çıkar.
Zona Hastalığı Nasıl Geçer?
Zona tedavisinde erken dönemde doktora başvurmak önemlidir. Doktor tarafından uygun görülmesi halinde asiklovir, valasiklovir veya famsiklovir gibi antiviral ilaçlar kullanılabilir.
İlgili Haberler
Antiviral tedavi, döküntü başladıktan sonraki ilk 72 saat içerisinde başlandığında genellikle daha etkili olur ve hastalığın süresini ve şiddetini azaltmaya yardımcı olabilir.
Zona kaynaklı ağrının kontrolü için de kişinin durumuna göre doktor tarafından uygun ağrı kesici veya sinir ağrısına yönelik farklı tedaviler önerilebilir.
Zona Evde Nasıl Rahatlatılır?
Tedavinin yanında ciltteki rahatsızlığı azaltmak için bazı basit yöntemlerden yararlanılabilir.
- Döküntü bulunan bölge temiz ve kuru tutulabilir.
- Serin ve nemli bir bezle kısa süreli soğuk kompres uygulanabilir.
- Kabarcıklar kaşınmamalı ve koparılmamalıdır.
- Cildi tahriş edebilecek dar veya sert kıyafetlerden kaçınılmalıdır.
- Yeterli dinlenmeye özen gösterilmelidir.
- Döküntülerin üzerine yapışabilecek bant veya pansuman malzemelerinin kullanılmaması da önerilir.
Zona Kaç Günde Geçer?
Zona döküntüsünün iyileşmesi genellikle 2-4 hafta sürebilir. Kabarcıklar zamanla kuruyarak kabuklanır ve daha sonra dökülür.
Ancak bazı kişilerde döküntüler tamamen geçtikten sonra aynı bölgede ağrı devam edebilir. Postherpetik nevralji olarak adlandırılan bu sinir ağrısı haftalar veya aylar boyunca sürebilir. Yaş ilerledikçe bu komplikasyonun görülme riski artabilir.
Zona Bulaşıcı mı?
Zona doğrudan başka bir kişiye “zona” olarak bulaşmaz. Ancak zona kabarcıklarında bulunan varicella-zoster virüsü, daha önce suçiçeği geçirmemiş veya bağışıklığı bulunmayan kişilere bulaşırsa bu kişilerde suçiçeği gelişebilir.
Bu nedenle döküntüler tamamen kabuklanana kadar:
- Döküntülerin mümkün olduğunca kapalı tutulması,
- Kabarcıklara dokunulmaması,
Ellerinin sık yıkanması, - Özellikle bağışıklığı zayıf kişilerle yakın temasta dikkatli olunması
önemlidir.
Zona Hastaları Ne Yememeli?
Zona hastalığını iyileştirdiği veya virüsün çoğalmasını doğrudan engellediği kanıtlanmış özel bir beslenme programı bulunmamaktadır.
Bu nedenle kuruyemişlerin, baharatlı yiyeceklerin veya belirli gıdaların zona virüsünü çoğalttığı şeklindeki iddiaları kesin bilgi olarak değerlendirmek doğru değildir. Hastalık sürecinde dengeli beslenmek, yeterli sıvı almak ve kişinin genel sağlık durumuna uygun beslenme düzenini sürdürmek daha doğru bir yaklaşımdır.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Zona belirtileri fark edildiğinde, özellikle döküntünün ilk günlerinde doktora başvurmak önemlidir.
Döküntü göz çevresinde veya yüzde ortaya çıktıysa, görmede değişiklik varsa, ağrı çok şiddetliyse, döküntüler yaygınsa veya kişinin bağışıklık sistemi zayıfsa gecikmeden tıbbi değerlendirme yapılmalıdır. Zona göz bölgesini etkilediğinde ciddi komplikasyonlara ve görme sorunlarına neden olabilir.
Erken tanı ve uygun tedavi, zona belirtilerinin daha hafif geçirilmesine ve komplikasyon riskinin azaltılmasına yardımcı olabilir.
