Apse Nedir, Nasıl Geçer? Apse Tedavisi Nasıl Yapılır?
Apse, vücudun herhangi bir bölgesinde enfeksiyon nedeniyle oluşan ve içerisinde irin biriken iltihaplı bir şişliktir. Çoğunlukla bakteriyel enfeksiyon...
Apse, vücudun herhangi bir bölgesinde enfeksiyon nedeniyle oluşan ve içerisinde irin biriken iltihaplı bir şişliktir. Çoğunlukla bakteriyel enfeksiyonlar sonucunda gelişir. Ciltte, diş ve diş etlerinde, yumuşak dokularda ve bazı iç organlarda görülebilir.
Apsenin tedavisi bulunduğu bölgeye, büyüklüğüne ve enfeksiyonun yayılıp yayılmadığına göre değişir. Bazı apselerin hekim tarafından boşaltılması gerekebilir.
Apse Türleri Nelerdir?
Diş Apsesi
Diş apsesi, dişin içinde, kökünde veya diş eti çevresinde gelişen bakteriyel enfeksiyondur.
Belirtileri arasında:
İlgili Haberler
- Şiddetli ve zonklayıcı diş ağrısı,
- Diş etinde şişlik,
- Yüz veya çenede şişme,
- Sıcak ve soğuğa hassasiyet,
- Çiğneme sırasında ağrı,
- Ateş
bulunabilir.
Diş apsesi genellikle kendiliğinden geçmez ve diş hekimi tarafından tedavi edilmesi gerekir. Tedavi edilmediğinde enfeksiyon çene, boyun ve çevre dokulara yayılabilir. (nhs.uk)
Cilt Apsesi
Cilt apsesi, cilt altında irin birikmesi sonucu oluşur. Genellikle kızarık, sıcak, hassas ve ağrılı bir şişlik şeklinde görülür.
Küçük yüzeysel apseler bazı durumlarda kendiliğinden boşalabilir. Ancak büyük, ağrılı veya giderek büyüyen apselerin sağlık uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerekir.
Perianal Apse
Perianal apse, anüs çevresindeki dokularda meydana gelir. Şiddetli ağrı, şişlik, hassasiyet ve oturmakta zorlanmaya neden olabilir.
Bu tür apselerde cerrahi olarak boşaltma gerekebileceğinden gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
İç Organ Apsesi
Karaciğer, akciğer veya beyin gibi iç organlarda da apse gelişebilir. Bu apseler daha ciddi seyredebilir ve hastanede görüntüleme, antibiyotik tedavisi veya drenaj gibi işlemler gerektirebilir.
Apse Nasıl Geçer?
Apsenin tedavisinde amaç irin birikimini ortadan kaldırmak ve enfeksiyonu kontrol altına almaktır.
Tedavi kapsamında:
- Hekim tarafından drenaj yapılması,
- Gerektiğinde antibiyotik kullanılması,
- Enfeksiyonun kaynağının tedavi edilmesi
gerekebilir.
Her apsede antibiyotik gerekli değildir. Antibiyotik ihtiyacına apsenin yeri, enfeksiyonun yaygınlığı ve kişinin genel sağlık durumu değerlendirilerek hekim karar verir.
Apse Evde Sıkılır mı?
Hayır. Apse:
- Sıkılmamalı,
- İğneyle delinmemeli,
- Kesilmemeli,
- Evde boşaltılmaya çalışılmamalıdır.
- Bu işlemler enfeksiyonun çevre dokulara yayılmasına, kanamaya ve daha ciddi enfeksiyonlara neden olabilir.
Küçük ve yüzeysel cilt apselerinde hekim önerisiyle ılık kompres uygulanması rahatsızlığın azalmasına yardımcı olabilir.
Diş Apsesi En Hızlı Nasıl Geçer?
Diş apsesinin kalıcı şekilde iyileşmesi için enfeksiyon kaynağının diş hekimi tarafından tedavi edilmesi gerekir. Yalnızca ağrı kesici veya evde uygulanan yöntemler apsenin nedenini ortadan kaldırmaz.
Diş hekimi apsenin durumuna göre:
- İrini boşaltabilir,
- Kanal tedavisi uygulayabilir,
- Diş kurtarılamıyorsa çekim yapabilir,
- Enfeksiyon yayılmışsa uygun durumlarda antibiyotik reçete edebilir.
Diş Hekimine Gidene Kadar Ne Yapılabilir?
Ilık Tuzlu Su
Ilık tuzlu suyla ağzı çalkalamak geçici olarak rahatlama sağlayabilir. Ancak bu uygulama apsenin kendisini tedavi etmez. (Mayo Clinic)
Soğuk Kompres
Yüzde şişlik varsa dışarıdan, cilde doğrudan buz temas ettirmeden kısa süreli soğuk kompres uygulanabilir.
Ağrı Kesici
Kişi için uygun olması durumunda reçetesiz ağrı kesiciler, ürünün kullanım talimatlarına uygun şekilde kullanılabilir. Ancak ağrı kesiciler enfeksiyonu tedavi etmez.
Apse Patlarsa Geçmiş Olur mu?
Hayır. Özellikle diş apsesi kendiliğinden patladığında irin boşalabilir ve ağrı azalabilir. Ancak enfeksiyonun kaynağı hâlâ devam edebilir. Bu nedenle belirtiler azalsa bile diş hekimi değerlendirmesi gerekir.
Apse Ne Zaman Tehlikelidir?
Aşağıdaki belirtiler varsa gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir:
- Yüksek ateş,
- Hızla büyüyen şişlik,
- Şiddetli veya giderek artan ağrı,
- Yüz veya boyunda belirgin şişme,
- Ağız açmada ciddi güçlük,
- Yutma güçlüğü,
- Nefes almada zorluk,
- Göz çevresinde şişlik veya görme problemi.
- Özellikle nefes alma veya yutma güçlüğü, enfeksiyonun daha derin dokulara yayıldığını gösterebileceğinden acil değerlendirme gerektirir. (nhs.uk)
Apse tedavisinde en önemli nokta, şişliği yalnızca geçici olarak azaltmak değil, enfeksiyonun kaynağını belirleyerek uygun tedaviyi uygulamaktır.
