Menenjit Nedir, Nasıl Bulaşır? Belirtileri ve Korunma Yolları
Menenjit, beyin ve omuriliği çevreleyen zarların iltihaplanmasıyla ortaya çıkan ciddi bir hastalıktır. Bakteriler, virüsler, mantarlar ve daha nadiren...
Menenjit, beyin ve omuriliği çevreleyen zarların iltihaplanmasıyla ortaya çıkan ciddi bir hastalıktır. Bakteriler, virüsler, mantarlar ve daha nadiren parazitler menenjite neden olabilir. Özellikle bakteriyel menenjit hızlı ilerleyebilen ve hayati tehlike oluşturabilen bir durumdur ve acil tıbbi değerlendirme gerektirir.
Menenjit Türleri Nelerdir?
Bakteriyel Menenjit
Bakteriyel menenjit, menenjitin en ciddi türlerinden biridir. Başlıca etkenler arasında:
Neisseria meningitidis,
Streptococcus pneumoniae,
Haemophilus influenzae,
Grup B streptokok
bulunur. Tedavi gecikirse ciddi komplikasyonlara yol açabilir.
Viral Menenjit
Viral menenjit, bakteriyel menenjite göre genellikle daha hafif seyredebilir. Enterovirüsler ve bazı herpes virüsleri gibi farklı virüsler hastalığa neden olabilir.
İlgili Haberler
Mantar Menenjiti
Mantar kaynaklı menenjit daha nadir görülür. Özellikle bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde ortaya çıkma riski daha yüksektir. Cryptococcus türleri önemli nedenler arasındadır.
Paraziter Menenjit
Bazı parazitler ve amip türleri de çok daha nadir olarak menenjite yol açabilir.
Menenjit Nasıl Bulaşır?
Menenjitin bulaşma şekli, hastalığa neden olan etkene göre değişir.
Meningokok, pnömokok ve Haemophilus influenzae gibi menenjite neden olabilen bakteriler insanların burun ve boğazında bulunabilir. Bu bakteriler solunum damlacıkları ve boğaz salgılarıyla yakın temas sonucunda kişiden kişiye geçebilir.
Bulaşma riskini artırabilecek durumlar arasında:
- Yakın ve uzun süreli temas,
- Öpüşme,
- Aynı evde yaşama,
- Bardak, çatal veya diş fırçası gibi kişisel eşyaların paylaşılması
yer alabilir.
Her menenjit türü kişiden kişiye bulaşmaz. Özellikle mantar ve parazit kaynaklı menenjitlerde bulaşma şekli etkene göre farklılık gösterir.
Menenjit Belirtileri Nelerdir?
Menenjitte görülebilecek yaygın belirtiler arasında:
- Yüksek ateş,
- Şiddetli baş ağrısı,
- Ense sertliği,
- Bulantı ve kusma,
- Işığa karşı hassasiyet,
- Bilinç bulanıklığı veya davranış değişiklikleri
bulunur. Daha ciddi durumlarda nöbet, bilinç kaybı ve nörolojik belirtiler ortaya çıkabilir.
Meningokok enfeksiyonunda bazı kişilerde üzerine bastırıldığında solmayan morumsu veya kırmızı döküntüler de görülebilir.
Bebeklerde Menenjit Belirtileri
Bebeklerde belirtiler yetişkinlerden farklı olabilir.
- Aşırı huzursuzluk,
- Beslenmede azalma,
- Sürekli veya zayıf ağlama,
- Uyandırmakta güçlük,
- Normalden daha az hareket etme,
- Bıngıldakta kabarıklık
gibi belirtiler görülebilir.
Menenjit Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi hastalığın nedenine göre belirlenir.
Bakteriyel menenjit şüphesinde tedavi geciktirilmemelidir. Dünya Sağlık Örgütü, bakteriyel menenjit düşünüldüğünde antibiyotik tedavisinin mümkün olduğunca erken başlanması gerektiğini belirtmektedir.
Viral, mantar veya diğer menenjit türlerinde ise etkene göre farklı tedaviler uygulanabilir.
Menenjitten Nasıl Korunulur?
Menenjitten korunmada en etkili yöntemlerden biri aşılamadır.
Menenjite yol açabilen:
- Meningokok,
- Pnömokok,
- Haemophilus influenzae tip B
enfeksiyonlarına karşı aşılar bulunmaktadır.
Bunun yanında:
- Elleri düzenli yıkamak,
- Kişisel eşyaları paylaşmamak,
- Hasta kişilerle yakın temastan kaçınmak,
- Yaşa ve risk durumuna uygun aşıları yaptırmak
bulaşma riskinin azaltılmasına yardımcı olabilir.
Meningokok hastalığı tanısı alan bir kişinin yakın temaslılarına, sağlık otoritelerinin değerlendirmesine göre koruyucu antibiyotik tedavisi uygulanabilir.
Ne Zaman Acil Yardım Alınmalı?
Yüksek ateşle birlikte şiddetli baş ağrısı, ense sertliği, bilinç bulanıklığı, nöbet veya hızla kötüleşen genel durum varsa acil sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Menenjit, özellikle bakteriyel olduğunda kısa sürede ağırlaşabileceği için belirtilerin kendiliğinden geçmesini beklemek doğru değildir.
