Kayseri'nin 16 ilçesinin isimleri nereden geliyor?

Kayseri'nin 16 ilçesinin her biri, taşıdığı isimle şehrin tarihinden, coğrafyasından veya bölgede yaşayan topluluklardan izler taşıyor. Bazı ilçe isimlerinin kaynağı tarihî kayıtlarla açıklanırken, bazıları hakkında ise farklı görüş ve rivayetler bulunuyor. Kayseri'nin ilçelerinin isimlerinin nereden geldiği merak konusu olurken, resmî kurumların tarihçeleri ve Kayseri Ansiklopedisi'nde yer alan bilgiler, ilçelerin adlarına ilişkin dikkat çeken ayrıntıları ortaya koyuyor. Akkışla Akkışla adının, ilçenin kuzeyinde bulunan kayaların beyazlığını ifade eden "ak" kelimesi ile hayvanların kış döneminde dışarıda tutulmasına elverişli alanlar için kullanılan "kışla" kelimesinin birleşmesinden oluştuğu belirtiliyor. Bünyan Bünyan'ın eski adı Sarımsaklı Karyesi olarak biliniyor. İlçe, 1895 yılında Bünyan-ı Hamit adını aldı. "Bünyan" kelimesinin Arapçada yapı veya bina anlamına geldiği, "Bünyan-ı Hamit" ifadesinin ise "Hamid'in yapısı" anlamında kullanıldığı belirtiliyor. 1908 yılında "Hamit" kelimesinin kaldırılmasıyla ilçenin adı Bünyan olarak kaldı. Develi Develi'nin ismiyle ilgili en yaygın anlatılardan biri, adın "Dev Ali" isimli bir kişiden geldiği yönünde. Ancak bu anlatım tarihî kaynaklarda kesin bir bilgi olarak kabul edilmiyor. Kayseri tarihine ilişkin araştırmalarda, Selçuklu dönemine ait sikkelerde ilçe adının "Develü" şeklinde geçtiği belirtiliyor. Bu nedenle "Dev Ali" anlatımının sonradan ortaya çıkmış bir yakıştırma olabileceği ifade edilirken, Develi adının kesin etimolojik kökeninin ise açıklığa kavuşmadığı görülüyor. Felahiye Felahiye'nin bugünkü adı Cumhuriyet döneminde verildi. 1925 yılında Yozgat İl Daimi Encümeni kararıyla ilçeye "kurtuluş" anlamına gelen Felahiye adı verildi. Hacılar Hacılar ilçesinin adı, bölgeye yerleşen Hacılar adlı Türkmen cemaatine dayanıyor. Kayseri Ansiklopedisi'nde, ilçenin adını buraya yerleşen Hacılar Türkmen cemaatinden aldığı belirtiliyor. Hacılar'ın tarihî geçmişine ilişkin farklı kaynaklarda bölgeye yerleşen Türkmen topluluklarına dair çeşitli bilgiler de yer alıyor. İncesu İncesu'nun bugünkü adı, ilçeden geçen İncesu Deresi'nden geliyor. İlçenin antik dönemde Sadoora adıyla anıldığı belirtilirken, zaman içerisinde yerleşimin adı, içinden geçen derenin adıyla özdeşleşerek İncesu oldu. Kocasinan Kayseri'nin merkez ilçelerinden Kocasinan, adını Türk mimarlık tarihinin en önemli isimlerinden Mimar Sinan'dan alıyor. Mimar Sinan'ın Kayseri'nin Ağırnas bölgesinde dünyaya gelmiş olması, ilçenin isimlendirilmesinde de etkili oldu. "Koca Sinan" olarak da anılan Mimar Sinan'ın adı, ilçeye Kocasinan şeklinde verildi. Melikgazi Melikgazi ilçesi adını, Danişmendli hükümdarı Melik Gazi'den alıyor. 1104-1134 yılları arasında Danişmendli hükümdarı olan Melik Gazi, Anadolu'nun Türk hâkimiyetine girmesi sürecinde önemli tarihî şahsiyetlerden biri olarak biliniyor. Özvatan Özvatan'ın eski adı Çukur olarak biliniyor. Yerleşim 1990 yılında ilçe statüsüne kavuşurken adı da Özvatan olarak değiştirildi. Özvatan isminin nasıl ortaya çıktığı konusunda ise farklı anlatımlar bulunuyor. Yerel kaynaklarda ismin dönemin siyasi atmosferi ve Turgut Özal ile Anavatan Partisi'yle ilişkilendirildiği yönünde anlatımlar yer alsa da, bu bağlantıyı kesin biçimde ortaya koyan güçlü bir birincil belge bulunmuyor. Bu nedenle Özvatan isminin kaynağı konusunda kesin bir hüküm vermek yerine, farklı görüşlerin bulunduğunu belirtmek gerekiyor. Pınarbaşı Pınarbaşı'nın ilk adı Aziziye idi. 1861 yılında Sultan Abdülaziz döneminde Aziziye adıyla kurulan yerleşim, Cumhuriyet döneminde çevresindeki kaynak ve pınarlar nedeniyle Pınarbaşı adını aldı. İlçenin adının, özellikle Şirvan Dağı eteklerindeki kaynak sularıyla bağlantılı olduğu belirtiliyor. Sarıoğlan Sarıoğlan ilçesinin adının, bölgeye ilk yerleşen aşiretin isminden geldiği belirtiliyor. İlçenin adı yalnızca yakın dönem kaynaklarında değil, tarihî kayıtlarda da karşımıza çıkıyor. Osmanlı dönemine ait 16. yüzyıl tahrir kayıtlarında "Saru-oğlan" ve "Saru-oğlan Höyüğü" şeklinde isimlere rastlanıyor. Bu durum, Sarıoğlan adının oldukça eski bir geçmişe sahip olduğunu gösteriyor. Sarız Sarız isminin kökeni konusunda ise kesinlikten ziyade bir rivayet bulunuyor. Kaynaklarda aktarılan rivayete göre Avşarlar, Sarız Çayı çevresindeki çimenlik alanları "öz" olarak adlandırıyordu. Bölgede sarı çiçeklerin de yoğun olması nedeniyle yerleşimin "Sarıöz" olarak anılmaya başladığı ve zaman içerisinde bu ismin Sarız biçimine dönüştüğü ileri sürülüyor. Talas Talas isminin kökeni konusunda birden fazla görüş bulunuyor. Kayseri tarihçelerinde öne çıkan görüşlerden biri, Orta Asya'daki Talas şehrinden gelen toplulukların bu adı yeni yerleşim alanına taşıdığı yönünde. Bununla birlikte 19. yüzyıl seyyahlarından Edmund Naumann, Talas adının "Mutalaste" veya "Mutalaske" gibi daha eski bir yer adından dönüşmüş olabileceğini ileri sürmüştü. Bu nedenle Talas adının kökeni konusunda tek bir açıklamanın kesinleştiğini söylemek mümkün değil. Tomarza Tomarza adının kökeni konusunda da kesinleşmiş tek bir açıklama bulunmuyor. Kayseri İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Tomarza adına yazılı kaynaklarda 16. yüzyılda rastlandığını belirtiyor. Bazı yerel tarih kaynaklarında ise Tomarza adının bölgede yaşamış Ermeni topluluklarıyla bağlantılı olduğu iddia ediliyor. Ancak bu görüşün kesin tarihî gerçek olarak değil, bir iddia olarak aktarılması gerekiyor. Yahyalı Yahyalı'nın isminin kaynağı konusunda kaynaklar daha açık bir bilgi ortaya koyuyor. Yahyalı Kaymakamlığı, ilçenin adının Yahya Ali, diğer adıyla Yahya Gazi isimlerinden geldiğini belirtiyor. Bölgenin Türkleşmesi sürecinde Yahya Gazi'nin yanı sıra Seyyid Ali ve Benli Gazi gibi isimlerin de bölgeye gelen Türk güçlerinin önderleri arasında olduğu aktarılıyor. Yeşilhisar Yeşilhisar'ın eski adı Develi Karahisar olarak biliniyor. "Hisar" ifadesi bölgedeki tarihî kale ve savunma yapılarıyla ilişkilendirilirken, yerleşim 1945 yılında Yeşilhisar adını aldı.