Türkiye’nin ilk uçak fabrikası 100 yıl önce Kayseri’de kuruldu

Kayseri Uçak Fabrikası ya da ilk kuruluş adıyla Tayyare ve Motor Türk Anonim Şirketi (TOMTAŞ), Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk uçak fabrikası olarak 6 Ekim 1926 yılında Kayseri'de kuruldu. 16 Şubat 1925 tarihinde Türk Tayyare Cemiyeti ’nin kurulmasından yedi ay sonra Atatürk'ün talimatıyla uçak fabrikası girişimlerine başlamıştır. 15 Ağustos 1925'te imzalanan sözleşmenin ardından Eylül ayında TOMTAŞ adı ile şirket kurulmuştur.

Uçak fabrikası kurulumu için sermaye ve teknik malzeme eksikliği mevcuttur ve bireysel girişimle kurulması mümkün olmayan uçak fabrikası için uluslararası iş birliği teklifleri değerlendirilir. Açılışı 6 Ekim 1926 tarihinde olan fabrika 50 Türk, 150 Alman personelle çalışmaya başlamış; eğitim için yurtdışına personel gönderilmiştir. Fabrika 1928 yılında çeşitli nedenlerle kapanmış, 1931 yılında tekrar açılmış, 1950 sonrasında çeşitli nedenlerle üretim durmuştur.

Kayseri Uçak Fabrikası'nda İkinci Dünya Savaşı’nın sonuna kadar çeşitli tip ve markalarda 100'den fazla uçak üretildi. TOMTAŞ Havacılık ve Teknoloji A.Ş., 2023 yılında TUSAŞ, TOMTAŞ Yatırım, ASFAT ve Erciyes Teknopark ortaklığında yeniden Kayseri’de kuruldu. Şirket; havacılık yapısal parçalarının üretimi, destek ekipmanlarının tasarımı ve imalatı ile uçak gövde montajı gibi alanlarda faaliyet gösteriyor.