Dijital Delillere El Koyma ve Kopyalama Süreçleri
Merve Arığ’ın sunduğu "Adalet Terazisi" programının bu haftaki konusu, dijital delillere yönelik hukuki işlemlerdi. Hukukçu Gizemgül Uzun’un katılımıyla gerçekleşen programda, bilgisayar ve diğer dijital cihazlarda delil arama, el koyma ve kopyalama işlemlerine ilişkin yasal süreçler detaylı bir şekilde ele alındı. Program, hem vatandaşların haklarını bilgilendirme hem de hukuki farkındalık oluşturma amacı taşıyordu.
Dijital Delillere El Koyma: Yasal Dayanaklar ve İlkeler
Kanuni Temel:
CMK 134. madde, dijital delillere el koyma ve arama işlemlerinin yasal dayanağını oluşturur.
Bu işlemler, yalnızca kuvvetli şüphe ve başka şekilde delil elde etme imkanı bulunmadığı durumlarda gerçekleştirilebilir.
Karar Yetkisi:
Dijital delillere el koyma kararı, genellikle hakim tarafından verilir. Ancak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısı da bu yetkiyi kullanabilir.
Savcının verdiği karar, en geç 24 saat içinde hakim onayına sunulmalı ve hakim de yine 24 saat içinde kararını açıklamalıdır.
Somut Delillerin Önemi:
El koyma işlemi için somut delillere dayanan kuvvetli bir şüphe olması gereklidir. Bu delillerin başka şekilde elde edilemeyecek nitelikte olması önemlidir.
İlgili Haberler
Bilgisayar ve Dijital Cihazlarda Arama Süreci
Kapsam:
El koyma işlemleri sadece masaüstü veya dizüstü bilgisayarlarla sınırlı değildir. CMK 134. madde kapsamında telefon, hard disk, CD/DVD ve diğer taşınabilir bellekler de dahildir.
Şifreli Bilgilere Erişim:
Cihazların şifreli ya da gizlenmiş verilerine erişmek için de el koyma işlemi yapılabilir. Özellikle karmaşık şifrelemelerle korunan verilerin çözülebilmesi için dijital cihazların kendisine el konulması gerekebilir.
Kopyalama ve Yedekleme:
El konulan cihazlardaki veriler yedeklenerek bir kopyası şüpheli veya vekiline teslim edilir. Bu, savunma hakkının etkin bir şekilde kullanılmasını sağlar.
El Koyma İşlemlerinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Hak ve Özgürlüklerin Korunması:
Hukuka aykırı şekilde el koyulan veya incelenen dijital deliller, mahkemede geçerli sayılmaz.
Kişisel verilere müdahale etmeden, yalnızca soruşturma ile ilgili verilerin kopyalanması gereklidir.
Usul Hatalarından Kaçınma:
Yargıtay kararlarına göre, el koyma işlemleri sırasında usul hataları yapılmamalıdır. Aksi takdirde, elde edilen deliller hukuka aykırı sayılır.
Zamanında Müdahale:
Dijital delillerin imha edilmesi veya yok edilmesi riskine karşı, zamanında müdahale edilmesi gereklidir. Bu nedenle, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde savcının hızlı karar verebilmesi önemlidir.
Dijital Çağda Suç ve Delil Toplama
Programda, teknolojinin gelişmesiyle birlikte dijital suçların ve delil toplama süreçlerinin artış gösterdiği vurgulandı:
Bilişim Suçları:
Özellikle sosyal medya üzerinden yapılan tehdit, hakaret ve dolandırıcılık gibi suçlar yaygınlaşmıştır.
Dijital suçların izlenmesi için güçlü adli bilişim altyapısına ihtiyaç olduğu belirtilmiştir.
Dijital Verilerin Kullanımı:
Sosyal medya hesaplarının ele geçirilmesi veya kişisel verilerin izinsiz kullanılması gibi durumlar, hukuki düzenlemelerin daha da güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
“Adalet Terazisi” programı, dijital delillere yönelik hukuki süreçleri ve vatandaşların haklarını detaylı bir şekilde ele alarak farkındalık yarattı. Hukukçu Gizemgül Uzun, izleyicilere bilgilendirici ve yol gösterici bilgiler sundu. Haftaya yeni bir konu ve uzman ile programın devam edeceği duyurularak yayın sona erdi.
