Kayseri’de İlk Akaryakıt İstasyonları 1944
1910 yılında ilk müteşebbisin İtalya’dan getirdikleri üç adet otomobil, ticari olarak işletilmemiş ve İstanbul’a gönderilerek orada satılmıştı. Bu kö...
1910 yılında ilk müteşebbisin İtalya’dan getirdikleri üç adet otomobil, ticari olarak işletilmemiş ve İstanbul’a gönderilerek orada satılmıştı. Bu kötü gelişen macera üzerine uzunca bir zaman, dünyada yaygınlaşmakta ve gelişmekte olan motorlu taşıtlar Kayseri’ye giremedi. Ancak Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren Anadolu’da yavaş ta olsa motorlu taşıtlar yaygınlaşmaya başladı. Bu gelişmeye paralel olarak yakıt ihtiyacı belirdi. Önceleri haftada iki defa Samsun limanına sefer yapan gemilerin Rus NEFT-SENDİCAT firmasından tenekelerle getirdiği benzin, gazyağı ve mazot Kayseri’ye sevk ediliyordu. Daha sonraları vagonlarla getirilmeye, varillere doldurulmaya, kamyonlarla şehir merkezine taşınmayave buralarda bidonlarla satılmaya başladı. Buradan bir kısmı kolla ve insan gücüyle çalışan makinelerle araçlara satılıyor,bir kısmı da çevre vilâyetlere satılıyordu. 1940 lı yılların sonlarından itibaren pompalar elektrikle çalışan sisteme dönüştü.
Kayseri’de Düvenönü’nde ilk “Mobil” istasyonu Arif Molu tarafından 1944 yılında açıldı. Burada gazyağı, benzin ve motoryağı satılmaktaydı. Ayrıca Goodyear lastikleri ile Dodge ve Ford otomobillerinin acentelikleri de yürütülmekteydi. Daha sonra Düvenönü’nden Cumhuriyet Meydanına uzanan cadde üzerinde “Kaldırım Tipi” denilen pompalara Ahmet Kedici ve Ahmet Uzandaç’ın açtığı BP istasyonu, aynı cadde üzerinde biraz ileriye 1945 yılında Osman ve Ahmet Endirlik kardeşlerin açtığı “Shell” firması ile 1950 li yıllarda Mustafa Germirli’nin açtığı “Türk Petrol Castrol” pompası ile yine Arif Molu’nunKiçikapı’da Selahaddin Hamamı’nın yanına açtığı istasyon ve Attaroğulları’nın Eski Sanayi İstanbul caddesine açtıkları “Petrol Ofisi” istasyonu eklendi[1]. Bu çok kârlı iş, özellikle Arif Molu tarafından önce Boğazköprü’ye 1950 yılında bir depo yaptırılarak Kumalı, Yeşilhisar ve Bünyan’da da on kadar yeni istasyon açılarak genişletildi[2].
Bu arada Düvenönü-Cumhuriyet Meydanı arasındaki surların önünde bulunan bu “Kaldırım Tipi” Pompaların çevresinde hem oto lastiği ve yedek parçası satılmaya başladı. Şimdiki Hattat Otelin yerinde “ Emniyet Garajı ile Güven Garajı” isimli iki firma Sivas, Ankara ve Adana’ya “balta burunlu” kamyondan bozma Bursa’da yaptırılan otobüslerle ve kamyonlarla insan ve mal nakliyatına başladılar.
Özellikle Adana tarafından gönderilen kamyonlara mal yüklenip brandası bağlandıktan sonra birkaç tane de yolcu alınırdı. Açıkta brandanın üzerinde seyahat edecek olan insanlar 25 kuruş vererek şöformahâllinde gitmeye çalışırlardı.
İlgili Haberler
Bu akaryakıt istasyonları 1995 yılında Büyükşehir Belediye Başkanı Şükrü Karatepe döneminde kaldırıldı.
[1] Bu bilgiler ve fotoğraf Sn. Uğur Endirlik’ten alınmıştır.
[2] Sait Molu, Toprak Ağalığından Sanayiciliğe, Haz. Mehmet Şahin, Dergâh yay. İst. 2013, s.144
Bu bilgiler, Halit Erkiletlioğlu tarafından yazılan Geniş Kayseri Tarihi kitabından, yazarın izni ile alınmıştır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz. (www.kayserim.net)..
Geniş Kayseri Tarihi Kaynakça
