Sümerolog Muazzez İlmiye Çığ Hayatını Kaybetti
Türk bilim dünyasını yasa boğan vefat haberi dün geldi. Türkiye'nin ilk kadın Sümerolog'u Muazzez İlmiye Çığ 110 yaşında hayatını kaybetti. Sümeroloji alanında dünyaca ünlü bilimsel makaleleri yer alan Çığ, tedavi gördüğü hastanede doktorların tüm müdahalesine rağmen kurtarılamadı.
Sümerolog Muazzez İlmiye Çığ Hayatını Kaybetti
Türkiye'nin ilk kadın Sümerolog'u Muazzez İlmiye Çığ'ın vefatı Türkiye'yi derin bir yasa boğdu.110 yaşında hayatını kaybeden Çığ, dünyaca ünlü bilimsel çalışmalara imza attı. Çığ özel bir hastanede rahatsızlığı sebebiyle tedavi görüyordu. Sümerolog ve akademisten Çığ, yoğun bakıma alındığı hastanede doktorların tüm müdahalesine rağmen kurtarılamadı.
Muazzez İlmiye Çığ kimdir?
Türk arkeolog, dilbilimci ve yazar Muazzez İlmiye Çığ, 17 Kasım 2024’te Mersin’de hayatını kaybetti. 110 yaşındaki Çığ, Sümer ve Asur uygarlıkları üzerine yaptığı çalışmalar ve laiklik ile kadın haklarına olan güçlü savunuculuğuyla tanınıyordu.
20 Haziran 1914’te Bursa’da dünyaya gelen Çığ, Kırım Tatarı bir ailenin çocuğu olarak büyüdü. Eğitim hayatına Çorum’da başlayan Çığ, Bursa Kız Muallim Mektebi’ni bitirdikten sonra kısa bir süre öğretmenlik yaptı. 1936’da Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Hititoloji Bölümü’ne kaydolan Çığ, dönemin en önemli Hititologlarından eğitim aldı ve 1940 yılında mezun oldu.
Kariyerine İstanbul Arkeoloji Müzeleri Antik Şark Eserleri bölümünde başlayan Muazzez İlmiye Çığ, burada Sümer, Akad ve Hitit tabletlerini temizleme, sınıflandırma ve kataloglama çalışmalarını yürüttü. Çığ, meslektaşlarıyla birlikte 74 bin tabletten oluşan dev bir çivi yazılı belgeler arşivi oluşturdu. Sümer tabletlerinden elde edilen bilgileri hem bilim dünyasına hem de kamuoyuna sundu.
İlgili Haberler
1965 yılında emekli olan Çığ, emeklilikten sonra da araştırmalarına devam etti. Çığ, Samuel Noah Kramer’in History Begins at Sumer kitabını Türkçeye çevirerek "Tarih Sümer'de Başlar" adıyla yayımladı. Bunun yanı sıra Sümer ve Hitit kültürlerini tanıtan toplam 13 kitap yazdı.
Bilimsel çalışmaları kadar cesur açıklamalarıyla da tanınan Çığ, Sümer tabletlerinden yola çıkarak başörtüsünün Akadlar dönemine dayandığını ve Kur’an’daki birçok hikâyenin Sümer efsanelerine dayandığını ileri sürdü. Bu iddiaları nedeniyle 2007 yılında yargılandı ancak beraat etti.
Çığ, hayatı boyunca sayısız ödül aldı. 2000 yılında İstanbul Üniversitesi tarafından fahri doktora unvanı ile onurlandırıldı. 2014’te ise Uluslararası Lions Kulüpleri Derneği tarafından "Melvin Jones Dostluk Ödülü"ne layık görüldü.
Çığ, 1940-1983 yılları arasında Topkapı Müzesi Müdürü M. Kemal Çığ ile evliydi ve iki kız çocuğu annesiydi. Kendisi ayrıca oyuncu Zafer Ergin’in teyzesiydi.
Muazzez İlmiye Çığ, çalışmalarını Kadın Eserleri Kütüphanesi’ne bağışlayarak bilim dünyasına büyük bir miras bıraktı. Sümeroloji alanındaki eşsiz katkıları ve cesur kişiliğiyle hatırlanacak olan Çığ, Mersin’in Mezitli ilçesindeki bir hastanede tedavi gördüğü yoğun bakım sürecinin ardından hayata veda etti.
Türkiye, bilim dünyasının bu büyük kaybı için yas tutuyor.
Muazzez İlmiye Çığ'ın kitapları:
- Kur'an, İncil ve Tevrat'ın Sümer'deki Kökeni/Kaynak Yayınları
- Sümerli Ludingirra/Kaynak Yayınları
- İbrahim Peygamber - Sümer Yazılarına ve Arkeolojik Buluntulara Göre/Kaynak Yayınları
- İnanna'nın Aşkı - Sümer'de İnanç ve Kutsal Evlenme/Kaynak Yayınları
- Zaman Tüneliyle Sümer'e Yolculuk/Kaynak Yayınları
- Hititler ve Hattuşa - İştar'ın Kaleminden/Kaynak Yayınları
- Gilgameş - Tarihte İlk Kral Kahraman/Kaynak Yayınları
- Ortadoğu Uygarlık Mirası/Kaynak Yayınları
- Çivi Çiviyi Söker - Muazzez İlmiye Çığ Kitabı, Serhat Öztürk/Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
- Ortadoğu Uygarlık Mirası 2/Kaynak Yayınları
- Sümer Hayvan Masalları/Kaynak Yayınları
- Bereket Kültü ve Mabet Fahişeliği/Kaynak Yayınları
- Vatandaşlık Tepkilerim/Kaynak Yayınları
- Atatürk Düşünüyor/Kaynak Yayınları
- Bereket Kültü ve Mabet Fahişeliği/Kaynak Yayınları
- Sümerlilerde Tufan - Tufan'da Türkler/Kaynak Yayınları
BAKAN ERSOY'DAN BAŞSAĞLIĞI MESAJI
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, hayatını kaybeden Sümerolog Muazzez İlmiye Çığ için, "Ömrünü insanlık tarihinin en eski izlerini aydınlatmaya adamış değerli bilim insanımız, araştırmaları ve eserleriyle nesiller boyu hatırlanacaktır." ifadesini kullandı.
Bakan Ersoy, Mersin'de 110 yaşında vefat eden Sümerolog, arkeolog ve dilbilimci Muazzez İlmiye Çığ için sosyal medya hesabından başsağlığı mesajı yayımladı.
Türk kültürüne ve tarihine eşsiz katkılar sunan Çığ'ın vefatını derin bir üzüntüyle öğrendiğini belirten Ersoy, mesajında şunları kaydetti:
"Ömrünü insanlık tarihinin en eski izlerini aydınlatmaya adamış değerli bilim insanımız, araştırmaları ve eserleriyle nesiller boyu hatırlanacaktır. Kendisine Allah'tan rahmet, ailesine ve tüm sevenlerine sabır diliyorum. Türk bilim dünyasının başı sağ olsun."
Türk kültürüne ve tarihine eşsiz katkılar sunmuş, Sümerolog, arkeolog ve dilbilimci Muazzez İlmiye Çığ’ın vefatını derin bir üzüntüyle öğrendim.
Ömrünü insanlık tarihinin en eski izlerini aydınlatmaya adamış bu değerli bilim insanımız, araştırmaları ve eserleriyle nesiller boyu… pic.twitter.com/3Gtb8zzfvF— Mehmet Nuri Ersoy (@MehmetNuriErsoy) November 17, 2024
