Saçkıran Nasıl Geçer? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
Saçkıran, tıbbi adıyla alopecia areata, bağışıklık sisteminin saç köklerine saldırması sonucu ortaya çıkan ve genellikle saçlı deride yuvarlak veya ov...
Saçkıran, tıbbi adıyla alopecia areata, bağışıklık sisteminin saç köklerine saldırması sonucu ortaya çıkan ve genellikle saçlı deride yuvarlak veya oval dökülme alanlarına neden olan bir hastalıktır. Saçkıran bulaşıcı değildir ve yalnızca saçlı deride değil; kaş, kirpik, sakal ve vücudun diğer kıllı bölgelerinde de görülebilir.
Saçkıranın seyri kişiden kişiye değişir. Bazı kişilerde tek bir bölgede sınırlı kalabilirken, bazı kişilerde daha geniş alanlara yayılabilir. Saçlar kimi zaman tedavi uygulanmadan da yeniden çıkabilir ancak hastalığın tekrar etme ihtimali bulunmaktadır.
Saçkıran Belirtileri Nelerdir?
Saçkıran genellikle ani şekilde başlayan, düzgün sınırlı ve yuvarlak saç kaybı alanlarıyla kendini gösterir.
Başlıca belirtiler:
İlgili Haberler
- Saçlı deride yuvarlak veya oval açıklıklar,
- Kaş, kirpik veya sakalda bölgesel dökülmeler,
- Bazı kişilerde dökülme başlamadan önce kaşıntı veya hassasiyet,
- Bir veya birden fazla bölgede saç kaybı
şeklinde görülebilir.
Saçkıran Neden Olur?
Saçkıran, saç köklerinin bağışıklık sistemi tarafından yanlışlıkla hedef alınması sonucu gelişen otoimmün bir hastalıktır. Hastalığın neden bazı kişilerde ortaya çıktığı tam olarak bilinmemektedir.
Genetik yatkınlık ve bazı çevresel faktörlerin rol oynayabileceği düşünülmektedir. Yoğun stres bazı kişilerde hastalığın ortaya çıkması veya alevlenmesiyle ilişkili olabilir ancak saçkıranın tek nedeni stres değildir.
Saçkıran Nasıl Teşhis Edilir?
Saçkıran tanısı çoğu zaman dermatolog tarafından saçlı derinin ve dökülme alanlarının muayene edilmesiyle konulabilir.
Doktor gerekli görürse:
Saç ve saç köklerini ayrıntılı inceleyebilir,
Kan testleri isteyebilir,
Saçlı deriden biyopsi alabilir.
Bu incelemeler mantar enfeksiyonu, tiroid hastalığı veya saç dökülmesine neden olabilecek başka durumların ayırt edilmesine yardımcı olabilir.
Saçkıran Nasıl Geçer?
Saçkıran için herkese uygulanabilecek tek bir tedavi bulunmaz. Tedavi planı kişinin yaşına, dökülmenin yaygınlığına ve hastalığın şiddetine göre dermatolog tarafından belirlenir.
Bazı hafif vakalarda saçlar kendiliğinden yeniden çıkabilir. Daha belirgin durumlarda ise tedavi saç köklerine yönelik bağışıklık saldırısını azaltmayı ve saçların yeniden büyümesini desteklemeyi amaçlar.
Kortizon Tedavisi Kullanılır mı?
Evet. Özellikle sınırlı alanlardaki saçkıranda dermatologlar kortikosteroid içeren tedaviler kullanabilir.
Bunlar:
- Saçlı deriye uygulanan ürünler,
- Bölgeye yapılan kortikosteroid enjeksiyonları,
- Bazı durumlarda sistemik tedaviler
şeklinde uygulanabilir.
Hangi yöntemin kullanılacağı doktor tarafından belirlenmelidir.
İleri Saçkıranda Hangi Tedaviler Kullanılır?
Yaygın veya ağır alopecia areata vakalarında bağışıklık sistemini etkileyen farklı tedaviler değerlendirilebilir.
Son yıllarda JAK inhibitörleri adı verilen bazı ilaçlar ağır alopecia areata tedavisinde kullanılmaya başlanmıştır. Bu ilaçlar reçeteli tedavilerdir ve yan etkileri nedeniyle dermatoloji uzmanı kontrolünde kullanılmalıdır.
Vitamin Eksikliği Saçkıran Yapar mı?
Demir, B12 vitamini veya farklı besin eksiklikleri saç dökülmesine yol açabilir. Ancak bu tür dökülmeler her zaman saçkırandaki gibi belirgin, yuvarlak alanlar şeklinde görülmez.
Doktor saç dökülmesinin başka bir nedene bağlı olabileceğini düşünürse kan testleri isteyebilir. Saç dökülmesinin nedenini belirlemeden gelişigüzel vitamin takviyesi kullanılması doğru değildir.
Sarımsak Saçkırana İyi Gelir mi?
Saçkıran olan bölgeye sarımsak sürmek, cildi çizmek, asitli maddeler uygulamak veya tahriş oluşturarak saç çıkarmaya çalışmak güvenli yöntemler değildir.
Bu uygulamalar:
- Ciltte yanık,
- Tahriş,
- Yara,
- Enfeksiyon
oluşturabilir.
Saçkıran tedavisinde bilimsel olarak değerlendirilmiş tedaviler yerine cildi tahriş eden yöntemlere başvurulmamalıdır.
Saçkıranda Saçlar Tekrar Çıkar mı?
Evet. Saçkıranda saç kökleri çoğu zaman kalıcı olarak yok olmaz ve birçok kişide saçlar tekrar çıkabilir.
Ancak hastalığın seyri tahmin edilemez. Bazı kişilerde tamamen düzelme görülürken bazılarında saç kaybı tekrar edebilir veya daha yaygın hale gelebilir.
Bu nedenle “saçkıran tedavi edilmezse saç bir daha çıkmaz” veya “bağışıklık düzeldiğinde kesinlikle tekrarlamaz” şeklinde kesin ifadeler doğru değildir.
Saçkıranda Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Saçta aniden yuvarlak veya bölgesel dökülme fark edildiğinde dermatoloji uzmanına başvurmak uygun olur.
Özellikle:
- Dökülme hızla yayılıyorsa,
- Kaş ve kirpikler de dökülüyorsa,
- Saçlı deride kızarıklık, yara veya belirgin kaşıntı bulunuyorsa,
- Çocuklarda saç kaybı ortaya çıktıysa,
- Daha önce saçkıran geçirip yeniden başladıysa doktor değerlendirmesi önemlidir.
Saçkıran yaşamı tehdit eden bir hastalık değildir ancak görünüm üzerindeki etkisi nedeniyle kişinin psikolojik durumunu ve yaşam kalitesini etkileyebilir. Gerektiğinde dermatolojik tedavinin yanında psikolojik destek almak da faydalı olabilir.
